Phần lớn biến chứng sau mổ đến từ chăm sóc tại nhà chứ không phải từ ca mổ. Hướng dẫn theo dõi vết mổ, dùng thuốc, cho ăn và hạn chế vận động.
Ca mổ thành công mới là một nửa chặng đường. Hai tuần đầu tại nhà quyết định vết thương lành đẹp hay nhiễm trùng, bục chỉ, phải mổ lại.
Ngày đầu tiên sau mổ
- Bé còn lơ mơ vì thuốc mê, đi loạng choạng, run nhẹ. Đây là bình thường và sẽ hết trong 12 đến 24 giờ.
- Chuẩn bị chỗ nằm ấm, khô, yên tĩnh, ở dưới mặt đất - bé chưa tỉnh hẳn mà nhảy từ trên ghế xuống là rất dễ bục chỉ.
- Cách ly với các con vật khác trong nhà và với trẻ nhỏ.
- Cho uống nước sau 2 đến 3 giờ, ăn nhẹ sau 6 đến 8 giờ, lượng bằng một phần ba bữa thường. Nôn một lần sau mổ là hay gặp.
Vòng chống liếm: đeo đủ, không bỏ sớm
Đây là điều chủ nuôi hay phá vỡ nhất vì thấy bé khó chịu. Nhưng lưỡi chó mèo mang rất nhiều vi khuẩn, và chỉ cần liếm vài phút là đủ làm bục chỉ hoặc nhiễm trùng.
- Đeo 24/24, kể cả khi ăn uống và khi ngủ, cho tới lúc cắt chỉ.
- Không tháo ra vì thấy bé buồn. Chỉ cần quay lưng 2 phút là đủ hỏng.
- Bé không chịu được vòng nhựa cứng thì đổi sang vòng mềm hoặc áo phẫu thuật, hỏi bác sĩ trước khi đổi.
Theo dõi vết mổ
Quan sát hai lần mỗi ngày. Bình thường: mép vết khép kín, hơi đỏ hồng nhẹ, hơi sưng trong 2 đến 3 ngày đầu rồi giảm dần.
Quay lại phòng khám ngay nếu:
- Chảy mủ, dịch đục, có mùi hôi
- Chảy máu tươi liên tục
- Vết mổ hở miệng, nhìn thấy mô bên trong
- Sưng to lên thay vì xẹp đi, nóng và đau khi chạm
- Bé sốt trên 39,5 độ C, bỏ ăn quá 24 giờ, nằm lịm
- Nôn nhiều lần, không đi tiểu hoặc không đi ngoài quá 48 giờ
Giữ vết mổ khô ráo hoàn toàn. Không tắm, không xịt nước, không bôi cồn, oxy già hay thuốc mỡ nếu bác sĩ không dặn. Chỉ lau quanh bằng gạc thấm nước muối sinh lý khi vết bẩn.
Dùng thuốc
- Cho uống đúng liều, đúng giờ, đủ ngày. Kháng sinh bỏ dở giữa chừng là nguyên nhân hàng đầu gây nhiễm trùng vết mổ.
- Thấy bé khỏe lên cũng không tự ngưng thuốc giảm đau. Con vật giấu đau rất giỏi; hết thuốc là bé vận động mạnh và làm tổn thương vết mổ.
- Không bao giờ tự thêm thuốc của người. Paracetamol và ibuprofen gây suy gan, loét dạ dày, đặc biệt độc với mèo.
Hạn chế vận động
- Mổ phần mềm như triệt sản: nghỉ 10 đến 14 ngày.
- Mổ xương khớp: theo đúng lịch bác sĩ dặn, thường 6 đến 8 tuần, không rút ngắn.
- Không chạy, không nhảy, không leo cầu thang, không đùa với con vật khác.
- Chó cần vệ sinh thì dắt bằng dây ngắn, đi chậm, vài phút rồi vào.
- Mèo nên nhốt trong một phòng, cất hết chỗ cao có thể nhảy lên.
- Nhà có nhiều thú cưng thì tách riêng - con khác sẽ rủ chơi hoặc liếm vết mổ.
Lịch tái khám
Cắt chỉ thường sau 10 đến 14 ngày. Đừng bỏ buổi tái khám kể cả khi vết mổ trông đẹp, vì có những vấn đề chỉ bác sĩ sờ nắn mới phát hiện được. Chỉ tự tiêu vẫn cần kiểm tra lại.
Bài viết cung cấp kiến thức chung, không thay thế việc thăm khám trực tiếp. Khi thú cưng có dấu hiệu bất thường, hãy liên hệ phòng khám để được bác sĩ tư vấn.